Yüksek emekli maaşı için ne yapmalı? (Resul Kurt-15.02.2010)
Zaman zaman okurlarımız emekli maaşının yüksek olması için ne yapmaları gerektiğini soruyor. Emekli maaşının hesaplanmasında aylık ortalama kazanç ile aylık bağlama oranının çarpımı esas alınmaktadır. Bu nedenle yüksek emekli maaşında hem ödenen SGK matrahlarının yüksek olması, hem de prim gün sayısının fazlalığı önem taşımaktadır.

Üç döneme bakılır

Emekli maaşı hesaplanmasında üç ayrı dönem vardır;

* Birinci dönem 1990-1999 dönemi

* İkinci dönem 1.1.2000 ile 30.09.2008 dönemi

* Üçüncü dönem 1.10.2008 tarihinden sonraki dönemler olarak belirtilebilir.

Her üç dönemin gerek aylık ortalama kazanç ve gerekse de aylık bağlama oranlarının hesabı farklılık göstermektedir.

Dolayısıyla bugün için geçmiş yıllarda düşük ödenen prim matrahlarının artırılması mümkün olmadığına göre, en azından bundan sonraki yıllarda yüksek prim ödenmesi emekli aylıklarını bir miktar artıracaktır. Son birkaç yılın yüksek ödenmesi emekli aylığını büyük oranda yükseltmez.

***

İş Ve Sosyal Güvenlik Uzmanlığı

Bir çok okurumuzdan iş ve sosyal güvenlik alanında uzmanlaşmak istediklerine ilişkin soru ve talepler geliyor. Gerçekten de iş dünyasının en önemli ihtiyaçlarından birisi iş ve sosyal güvenlik alanında uzman personel sağlanmasıdır. İş hukuku, sosyal güvenlik, ücret ve tazminatların vergilendirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği ve bordro gibi konularda işletmelerin ihtiyaçlarını karşılayacak uzman personel talebi fazla olmasına rağmen, bu alanda yetişmiş az sayıda personel bulunmaktadır.

Özellikle sosyal güvenlik reformunun yürürlüğe girmesi ve sosyal güvenlik sisteminin tümden değişmesinden sonra bir çok şirket iş ve sosyal güvenlik konularında yetkin, mevzuatı ve uygulamaları iyi bilen eleman arıyor. Ancak maalesef bu alanda yetişmek isteyenlerin başvurabileceği kaynaklar sınırlı idi. İşte piyasanın bu ihtiyacını karşılayacak ve nitelikli personel yetiştirmek için Bahçeşehir Üniversitesi bünyesinde program koordinatörlüğünü yürüttüğüm “İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanlığı Sertifika Programı” açıldı.

Sekiz hafta sürecek olan uzmanlık İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanlığı Sertifika Programında Resul Kurt, Doç. Dr. Nurşen Caniklioğlu, Mustafa Kuruca, Yrd. Doç. Dr. Erkan Aydın, Mehmet Koçak, İlker Yılmaz, İrfan Şaşmaz ve Şima Akça gibi çok sayıda uzman ve akademisyen eğitmen olarak katılacak.

“İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanlığı Sertifika Programı”nda başvurular başladı ve 27 Şubat 2010’da ders zili çalacak. Bilgi ve kayıt işlemleri için 0212 381 59 36 / 381 59 35 / 381 59 34 telefonla bilgi alınabileceği, http://www.busem.bahcesehir.edu.tr/index.php?lang=TR&sablon_id=3&ana_id=430 web sayfasından ayrıtnılı bilgiye ulaşabailir veya busem@bahcesehir.edu.tr mail adresinden de sorularınız sorabilirsiniz.

***

Askerlik borçlanmasıyla emeklilik

01-04-1987 işe giriş, 1984′te askerlik yaptım ve 2010 ocak ayına kadar çalıştım. Gün sayım 7.200 olup ne zaman emekli olabilirim? Mustafa Erol

Değerli okurum, askerden sonra ilk defa sigortalı olmanız dolayısıyla sigorta başlangıç tarihiniz askerlik süresi kadar geriye gidecektir. Bu durumda 49 yaşını, 25 yıl sigortalılık süresini ve 5300 gün prim sayısını tamamlayarak SSK’lı (4/a) olarak emekli olabilirsiniz. Prim gün sayısını tamamlamışsınız ancak 49 yaşınızı ve 25 yıl sigortalılık süresini de tamamlamanız gerekir.

***

Yaşlıların emekliliği

Annem 01.05.1954 doğumlu. 1971 sigorta girişli ve 800 gün ödenen primi mevcut. En kısa zamanda kendisini nasıl emekli yapabiliriz? Mert Aydın

Değerli okurumuz, annenizin 1971 tarihinde ilk defa çalışmaya başlamış olmasından dolayı 50 yaşını, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.600 gün sayısını doldurmak suretiyle emekli olabilecektir. Bu durumda gün sayısını 3.600 güne tamamlayarak (ayrıca son 3,5 yıl SSK’lı olarak çalışması koşuluyla) kısmi aylık bağlanabilecektir.

***

Vefat eden işçinin kıdem tazminatı

Okurumuz Veli Çaylıkoca, “Kardeşim 30 Aralık 2009’da vefat etti. Çalıştığı işyerinden eylül ayında emekli oldu. Aynı iş yerinde çalışacağından emekli tazminatı almadı. SSK tazminatı olarak 7.000 TL alabilirsin almak istiyor musun diye sorunca o da hayır demiş. Şimdi vefat ettiği için bu tazminatı alabilir mi?” diye soruyor.

Her ne kadar ölüm halinde kıdem tazminatı alınması mümkünse de, kardeşinizin daha önce emeklilik nedeniyle almadığı kıdem tazminatı hakkı da zayi olmuş değildir. Kıdem tazminatında 10 yıllık bir zaman aşımı vardır. Dolayısıyla emekli olduğu tarihte almadığı kıdem tazminatının veraset ilamındaki hisseleri oranında mirasçılarına ödenmesi gerekir. İşverene başvurmanızı tavsiye ederiz.

Kaynak:Resul Kurt