Çiftçiler nasıl emekli olur? (Sadettin Orhan 09.03.2010)
Kendisi 1945 doğumlu.1997, 1998, 1999 yıllarında Toprak Mahsulleri Ofisi’ne hububat (Arpa) ürünü verdi. Annem için Sosyal Güvenlik Kurumu’na sigorta yaptırmak ve eğer mümkün ise birikmiş sigorta primlerini yatırarak emeklilik işlemlerini başlatmak istiyoruz. Bu konularla ilgili olarak şahsımı ve kamuoyunu gazeteniz vasıtasıyla bilgilendirirseniz çok memnun olurum
. Ramazan ÖZDEMİR
Cevap: Değerli okurum, Tarım Bağ-Kur uygulamaları sosyal güvenlik sistemimizde az bilinen konulardan birisidir. Bu yüzden de pek çok çiftçimiz, sahip olduğu haklardan bihaber olarak yaşar gider. Bu konuda devletin de üstüne düşen bilgilendirme ve bilinçlendirme görevini layıkıyla yerine getirdiğini söyleyemeyiz.
Tarım Bağ-Kur’la ilgili bu girizgâhtan sonra gelelim annenizin durumuna. Annenizin sigorta tescilinin ne şekilde yapılacağı ve hangi şartlara tabi olduğu ile ilgili konular, SGK’nın 2007/44 ve 2009/35 sayılı genelgelerinde düzenlenmiş durumda. Buna göre anneniz, hububat satışlarını ve bu satışlardan yapılan prim tevkifatını gösteren makbuzlarla SGK’ya başvurduğu taktirde, ilk ürün satışını yaptığı 1997 yılı itibarıyla Tarım Bağ-Kur sigorta tescili yapılacaktır. Ancak sadece annenizin ürün satışından prim kesintisi yapılmış olması yetmeyip, bu kesintilerin kurum hesabına aktarılmış olması da gerekiyor. Eğer prim kesintisi yapılmış ancak Bağ-Kur’un (SGK) hesabına aktarılmamışsa, SGK sizden bu yıllara ait prim tutarını ödemenizi talep edecektir. Yapılacak sigorta tescilinde Ziraat Odası, meslek kuruluşu, tarım kooperatif ve birliklerinin kayıtları esas alınmakta. Anneniz TMO’ya ürün sattığına göre ziraat odasında çiftçi kayıt sistemine kayıtlıdır. Söz konusu primleri de ödediğiniz takdirde 1997 yılından bugüne dek annenizin sigorta tescili yapılacaktır. Bu kapsamda anneniz iki yıl daha prim ödeyerek 15 yılı (5400 gün) tamamladığı takdirde, yaştan (kısmi) emekliliğe hak kazanır.
Öte yandan çiftçilerin sadece kendileri değil, vefatlarından sonra hak sahipleri de SGK’ya başvurarak hizmet tescili talebinde bulunabiliyorlar. 2009/35 sayılı genelge ile tanınan bu haktan yararlanabilmek için, hak sahiplerinin Ziraat Odaları ya da diğer kuruluşlardan tarımsal faaliyeti belgelemeleri ve varsa prim borcunu ödemeleri gerekiyor.
Kızımın sağlık güvencesini nasıl sağlarım?
Soru: Sayın Orhan, kızım işsizdi ben de onu isteğe bağlı sigortalı yaptım (yani Bağ-Kur’lu). Şu anda Bağ-Kur’a prim ödemesi yapıyoruz. Kızım şimdi SSK’lı bir işe girdi. Şimdi ne yapmamız gerekiyor? Bağ-Kur primlerimizi yatırmadığımız zaman bir cezaya muhatap olacak mıyız? SSK’lı olduğunu bir dilekçe ile bildirecek miyiz? Tekrar işsiz kaldığında Bağ-Kur’a hemen devam edebilecek miyiz? Bu sorulara cevap verirseniz beni bahtiyar edeceksiniz. Murat Karabacak
Cevap: Değerli okurum, kızınızın çalışmaya başlaması ile birlikte isteğe bağlı sigortası 5510 Sayılı Kanun’un 53. Maddesi gereği otomatikman sona ermiştir. Bunun için ayrıca herhangi bir dilekçe vermenize gerek yok. İsteğe bağlı prim ödemeyi kesmeniz yeterli. Bu konuda herhangi bir cezai düzenleme yok. Kızınız tekrar işsiz kalırsa, yine isteğe bağlı sigortasını bir dilekçe ile başlatarak prim ödemeye devam edersiniz.
Kaynak:Bugün Gazetesi
ÇİFTÇİ BAĞKURU SORGULAMA EKRANI
1479 ve 2926 Sayılı Kanunlara Göre Kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını dolduran ve en az 15 tam yıl sigorta primi ödeyen sigortalılara da kısmi yaşlılık aylığı bağlanır.
Ancak, 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümlere göre bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşı (01.10.1999) itibariyle aylık bağlanmasına hak kazanmalarına iki tam yıl veya daha az kalan sigortalıların tam veya kısmi yaşlılık aylığı talep hakları saklıdır.
4447 SAYILI KANUNUN YÜRÜRLÜĞE GİRDİĞİ TARİHİ TAKİP EDEN AYBAŞI İTİBARİYLE [B](1.10.1999) 15 TAM YIL PRİM ÖDEME SÜRESİYLE KADIN İSE 50, ERKEK İSE 55 YAŞINI DOLDURMAYANLAR
4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan 15 tam yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren
KADINLAR İÇİN KISMİ AYLIK ŞARTLARI
KANUN ÇIKTIĞI TARİHTE EMEKLİLİĞİNE KALAN SÜRE (01.10.1999 tarihi itibariyle)
ASGARİ EMEKLİLİK YAŞI
ASGARİ PRİM ÖDEME SÜRESİ
2-4 Yıl arasında olanlar 15 Yıl
4-6 Yıl arasında olanlar 15 Yıl
6-8 Yıl arasında olanlar 15 Yıl
8-10 Yıl arasında olanlar 15 Yıl
10 Yıldan fazla olanlar 15 Yıl
ERKEKLER İÇİN KISMİ AYLIK ŞARTLARI
KANUN ÇIKTIĞI TARİHTE EMEKLİLİĞİNE KALAN SÜRE (01.10.1999 tarihi itibariyle)ASGARİ EMEKLİLİK YAŞI ASGARİ PRİM ÖDEME SÜRESİ
2-4 Yıl arasında olanlar
56
15 Yıl
4-6 Yıl arasında olanlar
56
15 Yıl
6-8 Yıl arasında olanlar
15 Yıl
8-10 Yıl arasında olanlar
57
15 Yıl
10 Yıldan fazla olanlar
58
15 Yıl
Kısmi aylıklarda sigortalının hem hizmetinin hem de 1.10.1999 tarihindeki yaşının değerlendirilmesi gerekmekte olup, bunlardan hangisinde emekliliğin dolmasına gereken süre fazla ise o sürenin geçiş süresinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki şartları taşıması halinde emekli olabilir.
Anladığım kadarı ile 15 yıl prim ödenmesi lazım her şart ta.
